શિવાજીનું હાલરડું

આભમાં ઊગેલ ચાંદલો, ને જીજાબાઇને આવ્યાં બાળ,
બાળુડાને માત હીંચોળે, ધણણણ ડુંગરા બોલે.
શિવાજીને નીંદરું ના’વે, માતા જીજાબાઇ ઝુલાવે.

પેટમાં પોઢીને સાંભળેલી બાળે રામ-લખમણની વાત
માતાજીને મુખ જે દી’થી, ઊડી એની ઊંઘ તે દી’થી – શિવાજીને…

પોઢજો રે, મારાં બાળ ! પોઢી લેજો પેટ ભરીને આજ,
કાલે કાળાં જુદ્ધ ખેલાશે : સૂવાટાણું ક્યાંય ન રહેશે – શિવાજીને…

ધાવજો રે, મારાં પેટ ! ધાવી લેજો ખૂબ ધ્રપીને આજ,
રહેશે નહીં, રણઘેલુડા ! ખાવા મૂઠી ધાનની વેળા – શિવાજીને…

પ્હેરી – ઓઢી લેજો પાતળાં રે ! પીળાં-લાલ-પીરોજી ચીર,
કાયા તારી લોહીમાં ન્હાશે : ઢાંકણ તે દી ઢાલનું થાશે – શિવાજીને…

ઘૂઘરા, ધાવણી, પોપટ-લાકડી ફેરવી લેજો આજ,
તે દી’ તારે હાથ રહેવાની, રાતી બંબોળ ભવાની – શિવાજીને…

લાલ કંકુ કેરા ચાંદલા ને ભાલે તાણજો કેસરાઆડ્ય,
તે દી’ તો સિંદોરિયા થાપા, છાતી માથે ઝીલવા, બાપા ! – શિવાજીને…

આજ માતા ચોડે ચૂમીયું રે બાળા ! ઝીલજો બેવડ ગાલ,
તે દી’ તારાં મોઢડાં માથે ધૂંવાધાર તોપ મંડાશે – શિવાજીને…

આજ માતાજીની ગોદમાં રે તુંને હૂંફ આવે આઠ પ્હોર,
તે દી’ કાળી મેઘલી રાતે વાયુ ટાઢા મોતના વાશે – .શિવાજીને…

આજ માતા દેતી પાથરી રે કૂણાં ફૂલડાં કેરી સેજ,
તે દી’ તારી વીરપથારી પાથરશે વીશભુજાળી – શિવાજીને…

આજ માતાજીને ખોળલે રે તારાં માથડાં ઝોલે જાય,
તે દી તારે શિર ઓશીકાં મેલાશે તીર- બંધૂકા – શિવાજીને…

સૂઈ લેજે, મારા કેસરી રે ! તારી હિંદવાણ્યું જોવે વાટ,
જાગી વ્હેલો આવ, બાલુડા ! માને હાથ ભેટ બંધાવા
જાગી વ્હેલો આવજે, વીરા ! ટીલું માના લોહીનું લેવા ! – શિવાજીને…

ઝવેરચંદ મેઘાણી

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s