Morari Bapu

Morari Bapu was born to Prabhudas Bapu and Savitri Ma Hariyani on the auspicious day of Maha-Shivratri in Talgajarda, a small village near Mahuva in the District of Bhavnagar and State of Gujarat, India. Born into the Vaishnav Bava Sadhu Nimbarka lineage (parampara) where every male is called “Bapu” from childhood, Morari Bapu is commonly referred to as “Bapu” (meaning Father). Bapu has five brothers and two sisters, and is married with one son, three daughters and several grandchildren.

Bapu spent most of his childhood under the guidance of his paternal grandmother, Amrit Ma, often spending hours listening to folk tales from her of traditional India. At the age of five, Bapu began learning the Ram Charit Manas from his paternal grandfather, who is his only Guru, Tribhovandas Bapu. Both of Bapu’s paternal grandparents were the influential guiding forces behind his upbringing.

Tribhovandas Bapu, affectionately called Dadaji, was a principled and learned scholar of the Ram Charit Manas. He would teach Bapu five couplets (chaupais) with its meaning each day. As the nearest school was approximately seven kilometres from Talgajarda, Bapu would utilize his time while walking to and from school to memorize the couplets with their meanings he had learnt earlier in the day, often singing to the trees and the plant life on his path. Upon his return home, Bapu would recite back to Dadaji what he had memorized.

At a young age, Bapu was also encouraged through letters from his paternal grandfather’s brother, Mahamandleshwar Vishnudevanand Giriji Maharaj, an ascetic of the Kailas Ashram in Rishikesh, to be proficient in the Bhagvat Gita and the Vedas.

At school, his teacher Ram Shanker Bhatt, remembers Bapu as a young boy who was an introvert, quiet and an independent student. The High School Headmaster, Narotam Mehta, recalls Bapu as being an intellectual student with an unusually high regard for cultural and religious values, and as a good student of the institution.

At the age of 12, Bapu began to recite the Ram Charit Manas by heart. As years went by, Bapu began to attract the attention of the elder villagers who would test his knowledge of the Ram Charit Manas, and on every occasion, young Bapu would leave the elders stunned. After graduating from secondary school, Bapu started a teacher training course at Shahapur College near Junagadh. Upon completion, he returned to Mahuva where he became a teacher at the J. Parekh High School teaching various subjects including English.

During his ten years as a teacher, Bapu often took time off to listen to prominent speakers and to meet some of India’s most revered spiritual leaders. At the same time, Bapu’s interest in Indian literature and poetry grew fonder and he regularly attended sessions on various literary subjects by high ranking orators.

Bapu’s extraordinary command and oratory style quickly gathered crowds. His first Ram Katha was held at the Ram Mandir in Talgajarda in 1960. Bapu’s name, command of the Ram Charit Manas and his heart rending narrations brought people from all over India in the thousands to listen to his Ram Katha, often overwhelming listeners and organizers alike. This was the beginning of a new era of listening to Ram Katha in large numbers by people from all walks of life and of all age groups. Bapu’s first Ram Katha outside India was held in Nairobi, Kenya in 1976 when he was merely 30 years old. To date, Bapu has recited Ram Katha in countless places all over India and the rest of the world.

Bapu moves among people continuously. In his everyday life, one can see a conglomeration of ideals that are the basis of a good social structure, and on the other side, smoothly harmonized spiritual practices, devoid of all harshness. His entire living is to bring many different branches and sects of religion (even of other faiths) and the different levels of society to a common ground of undivided understanding, love and unity. He shows a way of uniting not just one nation, but the entire human race, while at the same time, preserving their individuality. He refers to his Ram Katha as a prem yagna where people gather in the name of love and expressly calls out to humanity for love and respect for each other.

In Bapu’s words, the summary of righteousness (dharma) is threefold: truth (satya), love (prem) and compassion (karuna). Bapu’s life is like the flow of the river Ganges (Ganga pravah) – similar to how new water continuously replaces the current stream, Bapu believes in flowing traditions (pravahi parampara) that evolve with the times.

સુખ-દુ:ખનો આધાર કર્મ

morari bapuકેટલાક લોકો પૂછે છે કòષ્ણે છળ કર્યું, કપટ કર્યું, કોઈને દગો આપ્યો, ભીષ્મ સામે પ્રતિજ્ઞા તોડી, નંદબાબા સામે જૂઠંુ બોલ્યા, કદી રણ છોડી ભાગ્યા, એ કòષ્ણ શું કોઈ જીવનો આશ્રય થઈ શકે? આદર્શ થઈ શકે, જેણે આટલાં છળ-કપટનો આશ્રય લીધો હોય? ભાગવતનાં અને મહાભારતનાં પાનાં ઉથલાવો તો ખ્યાલ આવશે કે કòષ્ણકાળ એવો હતો કે ત્યારે સારા અને ખરાબ વરચે નિર્ણય કરવાનો નહોતો, જૉ એવો સાદો નિર્ણય જ કરવાનો હોત તો કòષ્ણ સાચાનો-ભલાનો નિર્ણય લેત, પરંતુ તેમણે તો કોણ વધુ ખરાબ અને કોણ ઓછું ખરાબ એ વરચે નિર્ણય કરવાનો હતો અને સ્વાભાવિક છે કે ઓછા ખરાબના પક્ષે રહીને નિર્ણય લે તો તેમાં વધુ લોકોનું કલ્યાણ થતું હોય. આમ વધુ લોકોનું કલ્યાણ જૉઈને કપટનો માર્ગ લીધેલો. સીધોસાદો ગુણ-અવગુણનો નિર્ણય નહોતો, વધારે અવગુણ કોનામાં અને ઓછા અવગુણ કોનામાં એવો નિર્ણય કરવાનો હતો. જયારે છળના માર્ગે વિશ્વના લોકોને આરામ મળવાનો હતો ત્યારે તેમણે એ કરવામાં જરાય સંકોચ નહોતો કર્યો. કòષ્ણ નિહથ્થા કર્ણને મારત નહીં, પરંતુ તેમણે વિચાર્યું કે જૉ કર્ણ બચી જશે તો ખબર નહીં શું થશે. એટલે તેમણે દેખીતી રીતે ખોટો લાગતો માર્ગ અપનાવ્યો. તેમનો નિર્ણય ખોટો હતો એવું કોણ કહી શકે?

મહાભારત કાળમાં શ્રીકòષ્ણના રસપ્રધાન ચરિત્રના આપણને દર્શન થાય છે, ખરેખર શ્રીકòષ્ણનું ચરિત્ર સિદ્ધાંતપ્રધાન છે, રસ પાછળ રહ્યો છે. શ્રીકòષ્ણ પ્રતિપાદિત કરે છે કે કર્મ જ ગુરુ છે, કર્મ જ ઈશ્વર છે, તો પછી ઇન્દ્રની શી જરૂર છે? શ્રીકòષ્ણે જયારે વ્રજમાં લોકોને સમજાવ્યું કે આ બધું સુખ, દુ:ખ, ભય, ક્ષેમ કર્મના આધારે થાય છે, તો કર્મના આધારે વર્ષા થાય છે. આમ, કર્મના આધારે જ બધું થાય છે તો તેમાં વરચે ઇન્દ્રને લાવવાની શી જરૂર છે? નંદબાબાએ સામે સવાલ કર્યોતો પછી કોની પૂજા કરીએ? શ્રીકòષ્ણ જવાબ આપે છે, જે આપણને ખરા અર્થમાં ઘાસ આપે છે એ ઘાસ ખાઈને ગાય દૂધ આપે છે, જળ વૃક્ષને પોષે છે. વૃક્ષો ફળ આપે છે, જેની કંદરાઓ આશ્રય આપે છે. વૃક્ષો કોઈનો અનાદર કરતાં નથી. આગ લાગે તોપણ બોલતાં નથી. જળ વરસે તોપણ બોલતાં નથી. વીંછીઓને પણ સાચવે છે, મહાત્માઓનેય આશરો આપે છે. એ ગિરિરાજને જ શા માટે ન પૂજીએ? ગિરિરાજને પૂજવા સૌ તૈયાર થઈ ગયા. ઈન્દ્ર પ્રતીક્ષા કરી રહ્યા છે કે આ વર્ષની પૂજા કેમ નથી આવી. તેમને જાણ થઈ કે એક બાળકે તેમની પૂજા અટકાવી દીધી છે. બાળકે કહી દીધું કે કર્મકાંડ બંધ કરો. ગિરિરાજને પૂજૉ. ઇન્દ્ર કોપિત થાય છે. પ્રલય કરવાવાળા મેઘોના ગણને કહે છે કે વ્રજ પર તૂટી પડો. મુશળધાર વર્ષા તૂટી પડે છે ત્યારે કòષ્ણ ટચલી આંગળીએ પર્વત ચકીને ગોપ-ગોપીઓને આશ્રય આપે છે.

પરંપરા વિરોધીઓ કહે છે કે પરંપરા તો જેટલી વહેલી તોડાય એટલી તોડવી. સંતોએ કહ્યું છે ને કે કòષ્ણ હાંડલાં તોડી નાખતા હતા તો કયારેક કયારેક યશોદા રડી પડતાં હતાં. એક દિવસ કòષ્ણે માટલું ફોડયું તો યશોદા ચોધાર આંસુએ રડી પડયાં, કòષ્ણને કહે કે હું લગ્ન કરીને આવી ત્યારે મારા દાદાએ આપ્યું હતું. કòષ્ણ જવાબ આપે છે, હું દાદા-પરદાદા બધાનાં માટલાં તોડવા માગું છું. જેટલા પણ પરંપરાનાં માટલાં છે તે ફોડવા માગું છું. એ બધાં તૂટી જાય પછી જ તમારા હૃદયમાં પ્રેમ સિવાય કોઈ વસ્તુને અવકાશ ન હોય એવું હું ઇરછું છું.


On his 59th birthday on 25th September 2004, Pujya Morari Bapu vowed to eradicate Tuberculosis disease from the world. This noble thought got an immidiate response from ‘Sorath Khshay Nivaran Samiti’ – a movement supported by prominent Lohanas residing in Saurashtra. These people mooted a plan to establish in Akshaygadh near Keshod in Gujarat, a world-class ‘Tuberculosis Advanced Diagnostic And Research Centre’ for which Bapu readily agreed to recite ‘Ram Katha’ for 9 days from 25th September 2004 at the hospital site to publicize ‘Revised National Tuberculosis Programme’ initiated by Govt. of India.

LO brings you all a hand-written appeal in Gujarati of Morari Bapu to to support him fight the Tuberculosis infection prevailing across the globe.

Leave a Reply

Please log in using one of these methods to post your comment:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s